ഫ്ലക്സ് നിരോധനം മുതൽ പൊതുസ്ഥല സംരക്ഷണം വരെ: കേരളത്തിലെ നിയമങ്ങളും കോടതി ഉത്തരവുകളും

കേരളത്തിൽ റോഡരികുകളിലും നടപ്പാതകളിലും കൈവരികളിലും മീഡിയനുകളിലും ട്രാഫിക് ഐലൻഡുകളിലും പൊതുസ്ഥലങ്ങളിലുമുള്ള ഫ്ലക്സ് ബോർഡുകൾ, ബാനറുകൾ, കൊടിത്തോരണങ്ങൾ എന്നിവ നിയന്ത്രിക്കുന്നത് സംബന്ധിച്ച ചർച്ച പുതിയതല്ല. ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവുകൾ, സർക്കാർ ഉത്തരവുകൾ, തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പ് സർക്കുലറുകൾ, പോലീസ് നിർദ്ദേശങ്ങൾ, പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദ ഗ്രീൻ പ്രോട്ടോക്കോൾ (Green Protocol) എന്നിവയെല്ലാം ചേർന്ന ഒരു നിയമ ചട്ടക്കൂട് ഇതിനകം സംസ്ഥാനത്ത് നിലവിലുണ്ട്.

ഇത് “ഫ്ലക്സ് ബോർഡ് നിരോധിച്ചിട്ടുണ്ടോ?” എന്ന ഒറ്റ ചോദ്യത്തിൽ ഒതുങ്ങുന്ന ഒന്നല്ല. നിർമ്മാണ വസ്തു, സ്ഥാപിക്കുന്ന സ്ഥലം, മുൻകൂർ അനുമതി, പൊതുയാത്രാ തടസ്സങ്ങൾ, വൈദ്യുത സുരക്ഷാ ഭീഷണികൾ, മാലിന്യപ്രശ്നം, നീക്കം ചെയ്യൽ പ്രക്രിയ, പിഴ, തുടർ നിയമനടപടികൾ എന്നിങ്ങനെ പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്ന നിരവധി തലങ്ങൾ ഇതിലുണ്ട്.

1. 2019-ലെ PVC Flex സംസ്ഥാനതല നിരോധനം

കേരള സർക്കാർ 2019 ഓഗസ്റ്റ് 29-ന് പുറപ്പെടുവിച്ച സ.ഉ.(എം.എസ്.) നം. 111/2019/തസ്വഭവ ഉത്തരവ് പ്രകാരം സംസ്ഥാനത്ത് PVC Flex പൂർണ്ണമായി നിരോധിച്ചിട്ടുണ്ട്.

പുനഃചംക്രമണ സാധ്യത: പരസ്യ പ്രിന്റിംഗ് സ്ഥാപനങ്ങൾ പുനഃചംക്രമണം (recyclable) ചെയ്യാവുന്ന വസ്തുക്കൾ ഉപയോഗിച്ചുള്ള പ്രിന്റിംഗ് ജോലികൾ മാത്രമേ സ്വീകരിക്കാവൂ എന്ന് ഉത്തരവ് വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ഉത്തരവാദിത്തം: ഇത് കർശനമായി നടപ്പാക്കപ്പെടുന്നുവെന്ന് ഉറപ്പാക്കാനുള്ള ചുമതല തദ്ദേശ സ്ഥാപന സെക്രട്ടറിമാർക്കാണ്.
പരിസ്ഥിതി നയം: ഇത് കേവലം അനുമതിയില്ലാതെ ബോർഡ് സ്ഥാപിക്കുന്നതിനെതിരെയുള്ള നടപടി മാത്രമല്ല; മണ്ണിലും പരിസ്ഥിതിയിലും മായാതെ കിടക്കുന്ന PVC എന്ന കൃത്രിമ വസ്തുവിനെതിരെയുള്ള പരിസ്ഥിതി-മാലിന്യ നിയന്ത്രണ സമീപനം കൂടിയാണ്.

2. പൊതുസ്ഥലം കൈയേറ്റവും കേരള പഞ്ചായത്ത് രാജ് ആക്ടും

ഒരു ബോർഡ് PVC ആണോ അല്ലയോ എന്നതിനപ്പുറം, അത് എവിടെ സ്ഥാപിക്കുന്നു എന്നതും തുല്യ പ്രാധാന്യമുള്ള നിയമപ്രശ്നമാണ്.

Section 220(a) – കേരള പഞ്ചായത്ത് രാജ് ആക്ട്: പൊതു റോഡിൽ മതിൽ, വേലി, obstruction (തടസ്സം), projection, encroachment തുടങ്ങിയവ സ്ഥിരമായോ താൽക്കാലികമായോ നിർമ്മിക്കുന്നത് ഈ വകുപ്പ് കർശനമായി നിരോധിക്കുന്നു.
പൊതുവഴി ആരുടെയും സ്വകാര്യസ്വത്തല്ല: പൊതുജനങ്ങളുടെ സുഗമമായ യാത്രയ്ക്കും സുരക്ഷയ്ക്കും തടസ്സമാകുന്ന തരത്തിൽ സ്ഥാപിക്കുന്ന ബോർഡുകൾ അതതു വ്യക്തികളുടെയോ പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെയോ സ്വകാര്യസ്വത്തായി പരിഗണിക്കാനാവില്ല. പൊതു ഇടങ്ങളുടെ ഉപയോഗം പൂർണ്ണമായും നിയമപരമായ നിയന്ത്രണങ്ങൾക്ക് വിധേയമാണ്.

3. ഹൈക്കോടതി ഇടപെടലുകൾ: W.P.(C) No. 22750 of 2018

അനധികൃത പരസ്യ-പ്രചാരണ സാമഗ്രികൾക്കെതിരെ കേരള ഹൈക്കോടതിയുടെ സുപ്രധാന ഇടപെടൽ കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നത് W.P.(C) No. 22750 of 2018 (St. Stephen’s Malankara Catholic Church v. State of Kerala) എന്ന കേസിലാണ്.

തുടർച്ചയായ കോടതി മേൽനോട്ടം: പൊതു ഇടങ്ങൾ അനധികൃതമായി കൈയേറുന്നതിനെതിരെ 2019 മുതൽ ഹൈക്കോടതി നിരന്തരം മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ പുറപ്പെടുവിച്ചുവരുന്നു.
വ്യക്തിഗത ഉത്തരവാദിത്തം: അനധികൃത ബോർഡുകൾ, ബാനറുകൾ, കൊടിമരങ്ങൾ എന്നിവ സ്ഥാപിക്കുന്നത് നിയമവിരുദ്ധമാണെന്നും കുറ്റക്കാർക്കെതിരെ പിഴയും പ്രോസിക്യൂഷൻ അടക്കമുള്ള ശിക്ഷാനടപടികളും ഉണ്ടാകുമെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
ഉദ്യോഗസ്ഥ ബാധ്യത: തദ്ദേശ സ്ഥാപന സെക്രട്ടറിമാർക്ക് ഇവ ഉടനടി നീക്കം ചെയ്യാനും പിഴ ഈടാക്കാനുമുള്ള കർശനമായ വ്യക്തിഗത ബാധ്യതയുണ്ടെന്നും പോലീസ് സർക്കുലർ പൂർണ്ണമായി പാലിക്കാൻ സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവിക്ക് ബാധ്യതയുണ്ടെന്നും കോടതി ആവർത്തിച്ചു. ഇതോടെ ഫ്ലക്സ് നീക്കം ചെയ്യൽ കേവലം തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ സൗകര്യപ്രദമായ ശുചീകരണമെന്നതിലുപരി കോടതി ഉത്തരവിന്റെ നിർവഹണമായി മാറി.

4. LSGD സർക്കുലറുകൾ: കർശനമായ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ

തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പ് പുറപ്പെടുവിച്ച RC1/262/2022-LSGD (12/12/2024 & 07/01/2025) സർക്കുലറുകൾ അനധികൃത വസ്തുക്കൾ നീക്കം ചെയ്യുന്നതിൽ ഭരണപരമായ കൃത്യത ഉറപ്പാക്കി:

പരിധി: റോഡരികുകൾ, നടപ്പാതകൾ, കൈവരികൾ, റോഡ് മീഡിയനുകൾ, ട്രാഫിക് ഐലൻഡുകൾ എന്നിവിടങ്ങളിലെ എല്ലാ കൊടിമരങ്ങളും തോരണങ്ങളും പരസ്യബോർഡുകളും നീക്കം ചെയ്യണം.
വിവേചനമില്ലായ്മ: സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങൾ, മതസ്ഥാപനങ്ങൾ, രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക സംഘടനകൾ എന്നിവർ സ്ഥാപിച്ചവയ്ക്കും ഈ നിയന്ത്രണം ഒരുപോലെ ബാധകമാണ്.
പിഴ: അനധികൃതമായി സ്ഥാപിക്കുന്ന ഓരോ പോസ്റ്റിനും, ബോർഡിനും, ബാനറിനും, കൊടിക്കും ₹5,000 നിരക്കിൽ പിഴ ഈടാക്കാൻ നിർദ്ദേശമുണ്ട്.

5. പോലീസിന്റെ ഇടപെടലും ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളും

ഫ്ലക്സ്-ബാനർ നീക്കം തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ മാത്രം ചുമതലയാണെന്ന ധാരണ പൂർണ്ണമായും തെറ്റാണ്.

Circular No. 09/2020/PHQ & Circular No. 02/2025/PHQ: അനധികൃത ബോർഡുകൾ പൊതുശല്യമായി (Public Nuisance) കാണണമെന്നും കോടതി ഉത്തരവുകൾ നടപ്പാക്കാൻ എല്ലാ സ്റ്റേഷൻ ഹൗസ് ഓഫീസർമാരും (SHO) പ്രതിജ്ഞാബദ്ധരാണെന്നും പോലീസ് ആസ്ഥാനത്തു നിന്നുള്ള സർക്കുലറുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
എൻഫോഴ്സ്മെന്റ് ശൃംഖല:അനധികൃത സ്ഥാപനം കണ്ടെത്തൽ നീക്കം ചെയ്യൽ പിഴ/ചെലവ് ഈടാക്കൽ പോലീസ് സഹായം FIR/നിയമനടപടി.

6. പൊതുഭൂമിയിലെ അവകാശവാദങ്ങളും ഹൈക്കോടതി തത്വവും

W.P.(C) No. 34919 of 2016 (Plantation Corporation of Kerala Ltd. v. State of Kerala) കേസിൽ 2024 മേയ് 27-ന് കേരള ഹൈക്കോടതി പുറപ്പെടുവിച്ച വിധി ഇവിടെ പ്രസക്തമാണ്.

മതസ്വാതന്ത്ര്യം ഭരണഘടനാപരമായ അവകാശമാണെങ്കിലും, അതിന്റെ മറവിൽ സർക്കാർ ഭൂമിയിലോ പൊതുഭൂമിയിലോ അനുമതിയില്ലാതെ നിർമ്മിതികൾ സ്ഥാപിക്കാൻ ആർക്കും അവകാശമില്ല.

ഫ്ലക്സ് വിഷയത്തിലും ഈ തത്വം ബാധകമാണ്: പൊതുഭൂമിയും വഴികളും ഏതെങ്കിലും പ്രത്യേക വ്യക്തിക്കോ സംഘടനയ്ക്കോ മതസ്ഥാപനങ്ങൾക്കോ സ്വന്തം താല്പര്യങ്ങൾക്കായി നിയമാനുമതിയില്ലാതെ കൈവശപ്പെടുത്താനാവില്ല.

7. വൈദ്യുതി സുരക്ഷാ ഭീഷണിയും Electricity Act 2003-ഉം

വൈദ്യുതി ലൈനുകൾ, ട്രാൻസ്ഫോർമറുകൾ, ഇലക്ട്രിക് പോസ്റ്റുകൾ എന്നിവയോട് ചേർന്ന് ബോർഡുകളും ബാനറുകളും സ്ഥാപിക്കുന്നത് ഗുരുതരമായ സുരക്ഷാ ഭീഷണിയാണ് ഉയർത്തുന്നത്.

കാറ്റിലോ മഴയിലോ ലൈനുകളിലേക്ക് ബോർഡുകൾ വീണുണ്ടാകുന്ന ഷോർട്ട് സർക്യൂട്ടുകളും വൈദ്യുതാഘാത അപകടങ്ങളും മുൻനിർത്തി കോടതികൾ ഉത്തരവാദിത്തം നിശ്ചയിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഇത്തരം സന്ദർഭങ്ങളിൽ പരസ്യ നിയന്ത്രണ ചട്ടങ്ങൾക്ക് പുറമെ, Electricity Act, 2003-ലെ സുരക്ഷാ വകുപ്പുകളും സെക്ഷൻ സുരക്ഷാ ചട്ടങ്ങളും പ്രകാരം പ്രോസിക്യൂഷൻ നടപടികൾ നേരിടേണ്ടി വരും.

8. ഗ്രീൻ പ്രോട്ടോക്കോൾ: തുണി ബാനർ ഉപയോഗിച്ചാൽ മതിയോ?

കേരള സർക്കാരിന്റെ ഗ്രീൻ പ്രോട്ടോക്കോൾ നയം വ്യക്തമായി അനുശാസിക്കുന്നു:

“Always use cloth banners instead of flex.”

എന്നാൽ ഇവിടെ പൊതുജനങ്ങൾ പലപ്പോഴും വരുത്തുന്ന ഒരു ഗുരുതരമായ തെറ്റിദ്ധാരണയുണ്ട്: PVC ഫ്ലക്സിന് പകരം തുണി ബാനർ ഉപയോഗിച്ചതുകൊണ്ടുമാത്രം അത് നിയമപരമാകുന്നില്ല.

നിർമ്മാണത്തിന് ഉപയോഗിച്ച വസ്തു നിയമാനുസൃതമാണോ എന്നത് ഒരു വശം.
അത് സ്ഥാപിച്ച സ്ഥലം പൊതുവഴിയാണോ, അതിന് തദ്ദേശ സ്ഥാപനത്തിന്റെ മുൻകൂർ അനുമതിയുണ്ടോ എന്നത് മറ്റൊരു വശം. തുണി ബാനറാണെങ്കിലും പൊതുവഴി തടസ്സപ്പെടുത്തി സ്ഥാപിച്ചാൽ അത് തുല്യമായി നിയമവിരുദ്ധമാണ്.

9. 2026-ലെ സമകാലിക നടപടികൾ: കർശനമായ നിർവ്വഹണത്തിലേക്ക്

2026-ഓടെ അനധികൃത പരസ്യങ്ങൾക്കെതിരെയുള്ള ഭരണ-നിയമ സംവിധാനങ്ങൾ കൂടുതൽ കർശനമായിട്ടുണ്ട്:

പിഴ പിരിവിലെ വീഴ്ചയ്ക്ക് വിമർശനം: അനധികൃത ബോർഡുകൾക്കും കൊടികൾക്കും എതിരെയുള്ള പിഴ പിരിച്ചെടുക്കുന്നതിൽ തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങൾ വരുത്തുന്ന അലംഭാവത്തിനെതിരെ ഹൈക്കോടതി ശക്തമായ നിലപാടാണ് സ്വീകരിച്ചിട്ടുള്ളത്.
FIR, പ്രോസിക്യൂഷൻ, ശാസ്ത്രീയ സംസ്കരണം: ബോർഡുകൾ നീക്കം ചെയ്യുന്നതോടൊപ്പം ഉത്തരവാദികൾക്കെതിരെ FIR രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാനും, നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള ചെലവ് കുറ്റക്കാരിൽ നിന്ന് ഈടാക്കാനും, പിടിച്ചെടുത്ത പ്ലാസ്റ്റിക്/ഫ്ലക്സ് സാമഗ്രികൾ ശാസ്ത്രീയമായി സംസ്കരിക്കാനും നിർദ്ദേശങ്ങളുണ്ട്.
LSGD Circular (09/09/2026): ബോർഡുകൾ നീക്കം ചെയ്യുന്നതിൽ തദ്ദേശ സ്ഥാപന സെക്രട്ടറിമാർ, ജില്ലാതല മോണിറ്ററിംഗ് കമ്മിറ്റികൾ (Joint Directors/DLMC) എന്നിവരുടെ വ്യക്തിഗത ഉത്തരവാദിത്തം വീണ്ടും ഉറപ്പിച്ചു.

സംഗ്രഹം: യഥാർത്ഥത്തിൽ നിയമം പറയുന്നത് എന്ത്?

ഈ നിയമങ്ങളും കോടതി ഉത്തരവുകളും പരിശോധിക്കുമ്പോൾ വ്യക്തമാകുന്ന അടിസ്ഥാന തത്വങ്ങൾ:

PVC Flex പൂർണ്ണമായും നിരോധിതമാണ് (2019 മുതൽ).
പൊതുസ്ഥലങ്ങളിലെ തടസ്സങ്ങൾ കുറ്റകരമാണ് (പഞ്ചായത്ത് രാജ് ആക്ട് സെക്ഷൻ 220(a)).
മത-രാഷ്ട്രീയ-വാണിജ്യ വ്യത്യാസമില്ലാതെ റോഡുകളിലും മീഡിയനുകളിലും സ്ഥാപിക്കുന്ന അനധികൃത ബോർഡുകൾ നീക്കം ചെയ്യപ്പെടേണ്ടതാണ്.
ഓരോ നിയമലംഘനത്തിനും ₹5,000 നിരക്കിൽ പിഴയും നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള ചെലവും ഈടാക്കാം.
ഉദ്യോഗസ്ഥർ കൃത്യനിർവ്വഹണത്തിൽ വീഴ്ച വരുത്തിയാൽ അത് കോടതിയലക്ഷ്യമായി മാറും.

ഇന്നത്തെ പ്രസക്തമായ ചോദ്യം “ഫ്ലക്സ് നിരോധിച്ചിട്ടുണ്ടോ?” എന്നതല്ല; മറിച്ച്, “പൊതുസ്ഥലം ആരുടേതാണ്, നിയമം എല്ലാവർക്കും ഒരുപോലെ ബാധകമാണോ?” എന്നതാണ്. അനധികൃത ബോർഡുകൾ യഥാസമയം നീക്കം ചെയ്യപ്പെടുന്നുണ്ടോ, പിഴയും പ്രോസിക്യൂഷനും കൃത്യമായി നടക്കുന്നുണ്ടോ, ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ ഉത്തരവാദിത്തം ഉറപ്പാക്കുന്നുണ്ടോ എന്നതിലാണ് നിയമവാഴ്ചയുടെ വിജയം കുടികൊള്ളുന്നത്.

36 total views